Słownik Geograficzny

Szukaj pojęcia (obejmuje wyrażenia regularne)
Termin Wyjaśnienie
cieczenie

powolny, ledwo dostrzegal­ny ruch przepojonej wodą gliniastej lub ilastej zwietrzeliny z reguły pod pokrywą roślinności.

cokół kontynentalny

część bloku kon­tynentalnego bez najwyższych części, wzniesionych ponad 500 m n.p.m.

cykl morfologiczny

określone następ­stwo procesów i przemian, jakim podle­ga rzeźba terenu od momentu tektoni­cznego wypiętrzenia do niemal całkowi­tego zrównania.

cykl peryglacjalny

cykl geomorfologi­czny przebiegający w warunkach zimne­go klimatu poza lodowcami lub lądolodami. głównym procesem rzeźbotwórczym jest tu spełzywanie zwietrzeliny (soliflukcja) po zamarzniętym podłożu pod wpływem jej powierzchniowego odmarzania oraz działalność wód roztopo­wych. formy wytworzone w cyklu peryglacjalnym określa się jako formy peryglacjalne. okres, w którym przebiega cykl peryglacjalny, nazywa się peryglacjałem. jest on równoczesny z glacjałem w sąsiednim terenie. terminu: krajobraz peryglacjalny używa się błędnie w zna­czeniu krajobrazu z zachowanymi nie­którymi cechami rzeźby peryglacjalnej. powinno się go stosować wyłącznie do terenu, w którym aktualnie rozwijają się procesy peryglacjalne, czego warunkiem jest sąsiedztwo lodowca i skąpa, przewa­żnie tundrowa roślinność, a przede wszystkim zimny klimat.

czynnik geologiczny

przyczyna proce­su geologicznego, siła wywołująca zjawi­sko geologiczne lub też źródło tej siły. czynniki geologiczne dzieli się na we­wnętrzne, czyli endogeniczne, tkwiące wewnątrz ziemi, oraz zewnętrzne, czyli egzogeniczne, pochodzące zasadniczo z energii słonecznej, pośrednio tkwiące w ruchach powietrza, wody, lodowców, w życiu organicznym i działalności ludz­kiej, a także w potencjalnej energii skał, znajdujących się w wysokim położeniu ponad sąsiednimi obszarami. ten sam podział dotyczy procesów geologi­cznych.