Roślinność w Polsce

Rośliny występują w przyrodzie w postaci skupionej. Takie skupiska roślinności nazywane są zbiorowiskami roślinnymi. Zbiorowiska roślinne zajmują charakterystyczne dla siebie siedlisko, czyli pewną przestrzeń, gdzie panują odpowiednie warunki klimatyczne, glebowe i wodne dla rozwoju danego typu roślinności. Należy pamiętać, że obecna szata roślinna jest znacznie modyfikowana w wyniku działalności społeczno- gospodarczej człowieka. Obszar Polski cechuje znaczna różnorodność ekosystemów.

Szata roślinna Polski jest typowa dla krajów, gdzie panuje klimat umiarkowany ciepły. Zróżnicowanie klimatyczne naszego kraju spowodowało znaczne zróżnicowanie szaty roślinnej. W Polsce północno- wschodniej, gdzie odznacza się kontynentalizm klimatyczny wykształciła się charakterystyczna dla strefy klimatu umiarkowanego chłodnego formacja lasów iglastych. Na obszarach Pojezierzy, Niżu Środkowopolskiego i Wyżyn, gdzie dominuje klimat morski rosną lasy mieszane z przewagą drzew iglastych.

W południowych częściach Polski w Karpatach i Sudetach wykształciły się piętra roślinne regla dolnego, oraz regla górnego zajmowane przez lasy mieszane i lasy iglaste. Zróżnicowanie roślinności wiąże się nie tylko ze wzrostem kontynentalizmu klimatu, lecz również jest efektem zmian klimatycznych zachodzących w czwartorzędzie. Roślinność trzeciorzędowa była ciepłolubna. W czasie zlodowaceń plejstoceńskich została ona wyparta na południowy zachód i południowy wschód lub wyginęła. Jej miejsce zajęły zbiorowiska typowe dla terenów północnych, gdyż powrót utrudniały góry.

Po ustąpieniu lodowca, w holocenie, wraz z ocieplaniem się klimatu następowały zmiany roślinności od tundry przez lasy brzozowo-sosnowe (podobne do tajgi) do lasów mieszanych. Tylko w specyficznych warunkach siedliskowych zachowały się rośliny reliktowe. Dowodem przejściowości klimatycznej naszego kraju pomiędzy klimatem morskim na zachodzie a kontynentalnym na wschodzie są zasięgi pewnych gatunków drzew. Przez obszar Polski przebiega wschodnia granica zasięgu buka, jawora i lipy. Przez teren naszego kraju przebiega także północno- wschodnia granica występowania dębu bezszypułkowego.

Jeszcze w średniowieczu znaczna część terytorium naszego kraju pokryta była przez lasy. Z biegiem lat, w miarę zajmowania coraz większych obszarów pod rolnictwo, przemysł, bądź osadnictwo, lasów znacznie ubyło. Obecnie powierzchnia lasów systematycznie, choć w wolnym tempie wzrasta. Po II wojnie światowej lasy zajmowały ok. 20 % powierzchni naszego kraju. Obecnie lesistość Polski wynosi 29 % (średnia lesistość Europy to 32 %). Rozmieszczenie lasów w Polsce nie jest równomierne. Największe połacie lasów występują  na zachodzie, północy, oraz w północno- wschodniej części kraju.

 

Lasy w Polsce

 

Untitled Document

Bory, są to lasy iglaste. Zajmują one największą powierzchnię. Można tu wyodrębnić bory sosnowe, których drzewostan buduje sosna zwyczajna o smukłych pniach i wysoko osadzonych koronach, dlatego las jest widny. Innym zbiorowiskiem są bory mieszane, w których drzewostanie dominuje sosna, dęby, brzoza, czy topola. Bory występują w całej Polsce na glebach ubogich.

Bory Tucholskie

lasy w Polsce

  • Grądy, tożyznewielogatunkowe lasy liściaste z przewagą grabu i dębu, niekiedy z domieszką lipy drobnolistnej i szerokolistnej, klonu, jawora i świerku. Posiadają one bogaty podszyt.

  • Łęgi  tozbiorowiska leśne, występujące nad rzekami i potokami, w zasięgu wód powodziowych. Występują one na glebach żyznych, okresowo zalewanych przez wodę. Należą one do rzadkości ze względu na regulację  rzek przez człowieka. Gatunkami budującymi drzewostan są: wierzby, topole, olsza i jesion.

  • Olsy są to lasy olchowe porastające żyzne, bagienne siedliska, o wysokim poziomie wody stojącej. Olsy są zazwyczaj trudno dostępne, głównie ze względu na podmokły grunt. Zbiorowisko to spotykane jest na glebach wytworzonych z torfowisk niskich, ale i na glebach murszowych wytworzonych na piaskach i madach rzecznych. Drzewostan olchów tworzy olsza czarna, jesion, oraz brzoza omszona. Obszar występowania tych lasów zmniejsza się ze względu na osuszanie terenu. Szczególnie cenne płaty olsów zachowały się w Puszczy Białowieskiej, Bukowej, oraz w Słowińskim Parku Narodowym.

  • Buczyny to żyzne lasy liściaste i mieszane, w których przeważa buk. Osiągają one w naszym kraju północno- wschodnią granicę występowania. Rozwijają się w południowej i zachodniej części kraju, oraz na Pojezierzu Pomorskim.

 

 

W lasach Polski zaznacza się przewaga drzew iglastych ze znacznym udziałem sosny. Zajmuje ona 69,2 % terenów leśnych naszego kraju. Pośród gatunków liściastych przeważają: dąb (6 %), brzoza (5,8 %), oraz olsza (5,7 %). Pod względem lesistości Polska zajmuje 16 miejsce w Europie.

Do innych zbiorowisk roślinnych występujących w Polsce zaliczyć można:

Roślinność wydm, gatunki tu występujące odznaczają się odpornością na zasypywanie przez piasek. Pędy wytwarzają korzenie przybyszowe, które tworząc podziemną sieć utrwalają wydmę. Ten typ tworzą: wydmuchrzyca, turzyca piaskowa, oraz mikołajek nadmorski. W dolinach wielkich rzek, oraz na wydmach Puszczy Kampinoskiej sadzi się w celu utrwalenia wydm gatunki obce temu siedlisku np. sosny.


Mikołajek nadmorski

mikołajek nadmorski

  • Roślinność wodna, którą tworzą zespoły biernie unoszonych na wodzie rzęs, rośliny o pływających liściach zakorzenionych na dnie (lilie wodne, grądziel żółty), oraz rośliny zakorzenione i całkowicie zanurzone w wodzie (moczarka, rogatek). Do zbiorowisk wodnych zalicza się niekiedy także roślinność szuwarową (oczert jeziorny, pałka szerokolistna)


lasy w Polsce lasy w Polsce

Podbał Ci się artykuł? Podziel się ze znajomymi

Przeczytaj też:

Gleby w Polsce

Lasy w Polsce

Klimat w Polsce

Wiatry w Polsce

Temperatura powietrza w Polsce

Opady w Polsce