Rolnictwo Ekologiczne w Polsce

Środowisko przyrodnicze ulega ciągłym przekształceniom także na skutek działalności rolniczej. Bezrefleksyjne gospodarowanie rolnicze doprowadziło do wielu niekorzystnych zjawisk takich jak degradacja środowiska przyrodniczego, czy wytwarzanie produktów szkodliwych dla zdrowia. Uprawy rolnicze tworzą określony ekosystem, w którym zachodzą podobne procesy jak w ekosystemach naturalnych.

Człowiek stosując zabiegi o charakterze technicznym i chemicznym usiłuje przyspieszyć naturalne procesy przemiany materii i przepływu energii, aby poprawić wydajność produkcji rolniczej. Częściowo się to udaje, jednak wiąże się to z wieloma negatywnymi konsekwencjami. Mechanizacja rolnictwa, oraz stosowanie określonych zabiegów agrotechnicznych umożliwiły duży wzrost produkcji. Jednakże skutki chemizacji, specjalizacji i związanego z tym rozdzielenia obszarów chowu zwierząt i gospodarki roślinnej stworzyły na wielu obszarach bariery dla dalszego rozwoju gospodarki rolnej.  

Produkty spożywcze są skażone przez substancje chemiczne, będące składnikiem nawozów mineralnych, oraz środki ochrony roślin. Konsekwencje, jakie pociągnęło za sobą rolnictwo uprzemysłowione, skłoniło do poszukiwania innych sposobów gospodarowania. Poszukiwano takich rozwiązań, aby produkcja rolna zbliżona była do procesów zachodzących w ekosystemie w sposób naturalny. Żywność produkowana w Polsce ma niewielką wartość odżywczą. Do jej wyrobu używa się szkodliwych substancji chemicznych znajdujących się w nawozach mineralnych, oraz środkach ochrony roślin.

Te niekorzystne konsekwencje uprawy żywności w sposób tradycyjny zmotywowały rolników do zapoczątkowania nowego sposobu gospodarowania jakim jest rolnictwo ekologiczne. Jest to sposób produkcji, który zakłada stosowanie wyłącznie nawozów naturalnych (organicznych), oraz naturalne sposoby walki ze szkodnikami i chorobami roślin bez stosowania środków chemicznych. Szkodniki zwalcza stosując prawidłowy płodozmian oraz metody biologiczne i agrotechniczne. Stosowanie odpowiedniej ilości nawozów organicznych umożliwia zasilenie gleby we wszystkie niezbędne składniki, łącznie z mikroelementami. Za naturalne nawozy podstawowe dla gospodarstwa ekologicznego uważa się: kompost, obornik, gnojówkę, wodę gnojową i gnojowicę.

Poprzez stosowanie ekologicznych metod uprawy, dąży się do zmniejszenia obciążenia środowiska naturalnego. W rolnictwie ekologicznym powszechnie stosuje się nawozy zielone, dzięki czemu możliwe jest utrzymanie wysokiej żyzności gleby. Odchodzi się od stosowania monokultur, wprowadzając niewielkie poletka, które się oddziela uprawami osłonowymi oraz drzewami i krzewami. Gospodarstwa ekologiczne powinno znajdować się w czystym środowisku, z dala od obszarów zdegradowanych zanieczyszczeniami. Produkty ekologiczne przeważnie przetwarza się tradycyjnymi metodami mechanicznymi, fizycznymi lub fermentacyjnymi.

Dąży się do zrównoważenia produkcji roślinnej z zwierzęcą, w celu równowagi paszowo nawozowej. Zwierzęta muszą mieć możliwość ruchu przez cały rok. Paszę dla zwierząt stanowią wyłącznie produkty naturalne. Nie stosuje się też antybiotyków i hormonów. Atutem rolnictwa ekologicznego jest też zmniejszenie bezrobocia na wsi, gdyż mechanizację zastępuje się pracą ludzką. Z produktów ekologicznych często wytwarza się żywność regionalną i tradycyjną.

Liczba gospodarstw ekologicznych w latach 1990-2004

gospodarstwa ekologiczne w Polsce

Pierwsze polskie stowarzyszenie na rzecz produkcji ekologicznej powstało w 1989 roku w Przysieku pod Toruniem. Rolnictwo ekologiczne zaczęło się rozwijać w Polsce dopiero w 1990 roku. Wtedy 27 gospodarstw otrzymało atesty świadczące o produkcji żywności ekologicznej. W 1997 roku w naszym kraju zarejestrowanych było już 207 gospodarstw ekologicznych. W roku 2005 zarejestrowanych było w Polsce już 7182 gospodarstw ekologicznych.

Rolnictwo ekologiczne powinno być uprawiane na niewielkich obszarach ze względu na zakaz stosowania chemizacji. Z tego powodu charakterystyczne dla polskiego rolnictwa rozdrobnienie gospodarstw rolnych sprzyja rozwojowi rolnictwa ekologicznego. W latach 2005-2006 zanotowano największy wzrost produkcji żywności ekologicznej. Ilość gospodarstw ekologicznych w tym okresie wzrosła o 144 %. Tak gwałtowny wzrost spowodowany był wejściem Polski w struktury Unii Europejskiej, oraz dotacjami bezpośrednimi dla rolnictwa ekologicznego.
źródło: www.gazeta.pl

Untitled Document


W związku z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej uchwalona została Ustawa o rolnictwie ekologicznym z dnia 20 kwietnia 2004 r., która reguluje zadania i właściwości organów i jednostek organizacyjnych w zakresie rolnictwa ekologicznego. Ważnym elementem systemu produkcji metodami ekologicznymi jest kontrola i certyfikacja procesu produkcji.

Unia Europejska gwarantuje wysoką wartość produktów pochodzących z gospodarstw ekologicznych, niezależnie od miejsca ich wytworzenia i zapewnia precyzyjne ich etykietowanie. Na etykiecie produktu znajduje się nazwa producenta i przetwórcy lub sprzedawcy oraz nazwa lub kod jednostki certyfikującej. Rolnicy i producenci żywności ekologicznej mogą zamieszczać wspólnotowe logo ekologiczne w przypadku, gdy 95 % składników produktu zostało wyprodukowanych metodami ekologicznymi, a produkt był nadzorowany podczas procesu produkcji.

Intensywność produkcji ekologicznej w Polsce jest zróżnicowana przestrzennie. Najwięcej gospodarstw ekologicznych znajduje się na obszarach rozdrobnionego rolnictwa, a więc w Polsce południowej (woj. małopolskie- 1363 gospodarstwa,  podkarpackie -1164 i lubelskie-1072). Najmniejszą liczbę gospodarstw produkujących ekologicznie odnotowuje się w województwach śląskim oraz opolskim, gdyż są to obszary o bardzo dużym skażeniu środowiska, gdzie podjęcie takiej działalności jest znacznie utrudnione.

Największą powierzchnię użytków rolnych z uprawami ekologicznymi zajmują natomiast gospodarstwa w  województwach warmińsko-mazurskim, mazowieckim oraz zachodniopomorskim. Polska mimo dobrych warunków dla rozwoju ekorolnictwa odstaje od średniego w Unii Europejskiej udziału gospodarstw i areału objętego produkcją ekologiczną. Przy średnim udziale 2 % gospodarstw ekologicznych w ogólnej liczbie gospodarstw w Unii Europejskiej, w Polsce udział ten wynosił w 2003 roku 0,11 %. Podstawową przeszkodą w rozwijaniu rolnictwa ekologicznego są wysokie koszty produkcji, przy niewielkiej ilości wyprodukowanej żywności.

Plony z gospodarstw ekologicznych przeważnie są o około 1/3 mniejsze od gospodarstw konwencjonalnych. Dłuższy jest też czas zbytu produktów, jednakże uzyskiwane ceny są znacznie wyższe niż produktów konwencjonalnych. Koszty są też w pewnym stopniu niwelowane przez dotacje unijne na rzecz rozwoju ekologicznej produkcji rolnej. Rolnictwo ekologiczne jest najbardziej przyjazną przyrodzie metodą produkcji rolniczej, która umożliwia zwiększenie żyzności gleby oraz zachowanie różnorodności biologicznej i krajobrazowej. Jest to alternatywa dla rolnictwa konwencjonalnego. Popyt na żywność produkowaną metodami ekologicznymi jest coraz wyższy w Polsce, jednakże nie tak wysoki jak w krajach rozwiniętych.

Podbał Ci się artykuł? Podziel się ze znajomymi

Przeczytaj też:

Gleby w Polsce

Lasy w Polsce

Klimat w Polsce

Wiatry w Polsce

Temperatura powietrza w Polsce

Opady w Polsce