• Home

Rozwój ludności w Azji

Długotrwały proces zasie­dlania Azji, który na szerszą skalę zaczął się rozwijać już ok. 100 tys. lat temu w jej zach. części, w wyniku czego przed mniej więcej 40 tys. lat migrujące ludy pierwotne osiągnęły pn.wsch. peryferie lądu azjatyckiego (rejon obecnej Cieśniny Beringa), mówić można o istnieniu dwóch głównych. szlaków migracyjnych. Pun­ktem wyjścia obu szlaków była Afryka Wscho­dnia. Pierwszy, trasą biegnącą od strony pn. poprzez półwysep Synaj, osiągał ziemie histo­rycznej Palestyny, skąd przybyłe ludy skierowały się na terytoria dzisiejszej Turcji oraz w rejon żyznej Mezopotamii.

 

Drugi szlak prowadził poprzez cieśninę Bab al Mandab i pd. skraj Półwyspu Arabskiego, by następnie w miejscu dzisiejszej cieśniny Ormuz (w okresie zlodo­wacenia Wiirm tworzyła wraz z Zatoką Perską suchy ląd) skierować się wzdłuż przedpola gór Mekran w stronę Niziny Indusu. Wysokogórskie i pokryte lądolodem regiony Azji Środkowej, w tym zwł. Himalaje, Pamir i Tienszan, wraz z niegościnną Wyżyną Tybetańską zostały przez migrujące ludy ominięte. Część z nich prze­mieszczała się na wsch. tzw. szlakiem połu­dniowym (stanowił naturalne przedłużenie drugiej z omawianych wyżej tras), by poprzez Nizinę Gangesu osiągnąć kolejno: Indochiny, Malaje i Filipiny. Inny szlak, zwany umownie północnym (przedłużenie pierwszej drogi wyj­ścia z Afryki), biegnący w przybliżeniu wzdłuż 40 równoleżnika, pełnił na znacznym odcinku rolę korytarza tranzytowego.

 

Przecinał mało korzystne pod względem zasobów przy­rodniczych obszary Mongolii, osiągając dalej na wsch. bogate w zwierzynę i urodzajne tereny Niziny Chińskiej. Stąd kierował się na pn.wsch., a wędrujące nim ludy paleoazjatyckie, pokonu­jąc pomost lądowy w miejscu Cieśniny Beringa, przedostały się już ok. 40 tys. lat temu na kontynent północnoamerykański. W tej części wybiegały od niego w stronę dzisiejszego Półwyspu Koreańskiego oraz wyspy Sachalin drugorzędne szlaki migracyjne, które odegrały zasadniczą rolę w napływie ludów pierwotnych na Wyspy Japońskie.

Podbał Ci się artykuł? Podziel się ze znajomymi

Górnictwo w Europie

Najważniejszym surowcem mineralnym, który był motorem rozwoju przemysłu jest węgiel kamienny. Rozwijający się dynamicznie przemysł maszynowy zużywał węgiel kamienny do spalania (np. w piecach hutniczych i w elektrowniach). Do produkcji jednej tony stali konieczne było spalenie dwóch ton węgla; stąd zakłady przemysłowe lokalizowano tam, gdzie znajdowały się złoża węgla kamiennego.

 

 

górnictwo w Europie

Przed 250 laty większość mieszkańców Europy była zatrudniona w rolnictwie. Rolnictwo było głównym działem gospodarki i dla wielu jedynym źródłem zaopatrzenia w żywność. Gdy nadchodziły lata nieurodzajów, a zbiory gwałtownie malały, ludzie cierpieli głód. Taka sytuacja powtarzała się w większości państw europejskich w XIX w. i w pierwszej połowie XX w. Przykładem katastrofalnej klęski nieurodzaju i w konsekwencji tego - głodu była Irlandia.

Chłopi irlandzcy uprawiali na małych poletkach głównie ziemniaki, dzięki czemu mieli zagwarantowany tani, pożywny produkt. W 1845 r. pojawiła się zaraza ziemniaczana, która sprawiła, że mieszkańcy Irlandii nie mieli co jeść. Ta sytuacja trwała do 1851 r. i przyczyniła się do gwałtownego spadku liczby ludności Irlandii. Przed 1845 r. Irlandia liczyła 8,3 min mieszkańców, lecz w wyniku głodu, a w jego konsekwencji masowej emigracji głównie do Stanów Zjednoczonych, pod koniec XIX w. liczba ludności wyspy zmalała do 4,3 min.
W połowie XVIII w. obraz Europy zaczął się zmieniać, najpierw w Wielkiej Brytanii, a następnie w innych krajach Europy. Postęp techniczny, szczególnie zastosowanie nowych maszyn w przemyśle włókienniczym, uruchomił reakcję łańcuchową, która trwa nieprzerwanie do dzisiaj.

Rozpoczęła się rewolucja przemysłowa, która objęła nie tylko jedną gałąź gospodarki - przemysł, ale zmieniła wszystkie sfery życia. Najważniejszą cechą rozwoju przemysłu była koncentracja fabryk w miastach. Coraz szybszy rozwój miast sprawił, że kurczyły się podmiejskie tereny rolnicze. Ludność opuszczała wieś i wędrowała do miast w poszukiwaniu pracy w fabrykach. Szybko rosnące miasta nie miały odpowiednio rozwiniętej infrastruktury - ulic, kanalizacji, wygodnych mieszkań - stąd warunki życia w miastach końca XVIII w. i w XIX w. były bardzo złe. Bieda, choroby, krótka średnia długość życia cechowały młode europejskie społeczeństwo miejsko- przemysłowe.


Pierwszym krajem, w którym rozwinął się przemysł była Wielka Brytania. Przyczyny tego tkwiły zarówno w sytuacji na wsi, jak i w rodzącej się wytwórczości. Wielka Brytania w XVIII w. przechodziła głębokie zmiany społeczne, szczególnie na wsi. Tradycyjna wytwórczość na terenach wiejskich nie zaspokajała już popytu na towary, a nadwyżkę sity roboczej na wsi w coraz większym stopniu zatrudniano w manufakturach włókienniczych. Nowe wynalazki w dziedzinie techniki, na początku w przemyśle włókienniczym, sprzyjały rozwojowi produkcji. Zasoby wodne Wysp Brytyjskich pozwalały na lokalizowanie nad brzegami rzek tkalni i farbiarni. Rzeki dostarczały też energii. Wykorzystywanie węgla kamiennego w elektrowniach przyczyniło się do rozwoju hutnictwa, kolejnictwa i przemysłu hutniczego. Z Wysp Brytyjskich proces uprzemysłowienia rozprzestrzenił się na inne regiony Europy. Najpierw dotarł tam, gdzie znajdowały się złoża węgla kamiennego, a więc do Belgii, północnej Francji (ok. 1800 r.), po czym od połowy XIX w. następował rozwój górnictwa i hutnictwa w zagłębiach Ruhry i Saary, a w końcu XIX w. w Zagłębiu Górnośląskim oraz w zagłębiach węglowych w Rosji.

Utworzył się europejski obszar przemysłowo-górniczy, który rozciągał się od Szkocji i Irlandii po Zagłębie Górnośląskie.
Od czasów rewolucji przemysłowej aż do czasów współczesnych przemysł stanowił najważniejszą gałąź gospodarki i miejsce pracy większości zatrudnionych w krajach europejskich. Od początku lat 80. XX w. sytuacja w tej dziedzinie zaczęła ulegać zmianie. Następuje spadek znaczenia przemysłu w gospodarkach prawie wszystkich krajów europejskich - obniża się jego udział w produkcie krajowym brutto oraz w zatrudnieniu w stosunku do innych działów gospodarki. Kryzys dotknął szczególnie tradycyjne branże przemysłu: przemysł ciężki i włókienniczy, a tym samym stare aglomeracje przemysłowe.

 

Podbał Ci się artykuł? Podziel się ze znajomymi