Gęstość zaludnienia w Azji

Licząca ponad 3,62 mld mieszkańców Azja, co stanowi 61,2% populacji Ziemi (1998), charakteryzuje się ogromnym zróżnicowaniem w zakresie przestrzennego rozmieszczenia ludność oraz gęstości zaludnienia. Są one zdeterminowane gł. wyjątkową różnorodnością środowiska przyrodniczego, będącego pochodną rozciągłości terytorialnej, przy względnie dużym udziale dziedzictwa historycznego w procesie jej zasiedlania i zagospodarowania. Do najistotniejszych czynników zaliczyć należy fakt, iż ok. 25% terytorium Azji znajduje się  w strefie klimatów okołobiegunowych oraz umiarkowanie chłodnych wybitnie i skrajnie kontynentalnych, rozciągających się w przybliżeniu na pn. od 50 równoleżnika.

Zdominowane przez naturalne środowiska tundry, lasotundry i tajgi, gdzie przeważającym typem gospodarki jest eksploatacja zasobów leśnych, zbieractwo i myślistwo, z lokalnymi ośrodkami przemysłu wydobywczego i częściowo przetwórczego, zamieszkiwane są przez ok. 25 min osób, co stanowi zaledwie 0,7% ludności Azji. Przy średniej gęstości zaludnienia poniżej 2 osób/km2 reprezentują one typową subekumenę, w obrębie której występują także wyspowo obszary anekumeny (tereny bezludne), a których klasycznym przykładem jest półwysep Tajmyr. Do grupy najsłabiej zaludnionych należy także Azja Środkowa, gdzie dominacji klimatów wybitnie suchych, kontynentalnych towarzyszy obecność obszarów pustynnych (w tym pustynie górskie - Wyżyna Tybetańska).

gęstość zaludnienia w Azji

gęstość zaludnienia w Azji

Na znacznej części tych terytoriów, gdzie gęstości zaludnienia nie przekraczają wartości 1 osoby/km2, podstawą gospodarki jest koczownicza hodowla i pasterstwo. Tutaj także znajdują się najrozleglejsze zespoły anekumeny (tereny bezludne), których większe obszary spotyka się w pd. części Półwyspu Arabskiego. Uwzględniając m.in. fakt, iż na większości terytorium Półwyspu Arabskiego oraz Azji Zachodniej wskaźniki gęstości kształtują się poniżej 1 osoby/km2, okazuje się, że ponad 60% terytorium Azji reprezentuje typową subekumenę.

W przestrzennych układach rozmieszczenia ludności i gęstości zaludnienia zauważa się obecność 3 silnie zróżnicowanych wielkością regionów koncentracji gęstości: Azji Wschodniej, Azji Południowej oraz Azji Południowo- Wschodniej. Najważniejsze miejsce przypada w udziale Azji Wschodniej, która w związku z obecnością Chin - najludniejszego państwa Azji i globu ziemskiego, zamieszkana jest przez 1455 min osób, reprezentując 40% ogółu ludności tej części świata. Azja Wschodnia jest z kolei miejsce lidera przypada w udziale Indiom z najwyższym
obszarem, gdzie uformowane zostały największe skupiska ludności rolniczej i miejsko-rolniczej (Nizina Chińska ze średnią gęstością zaludnienia 880 osób/km2) oraz miejskiej. Ta ostatnia stanowi podstawowe ogniwo jedynej w Azji formacji miejsko-osadniczej typu megalopolis: Japońskiego Megalopolis, liczącego 75 min mieszkańców. Bardzo wysoką pozycję zajmuje Azja Południowa, której mieszkańcy (1316 mini stanowią 36,3% populacji całej Azji.

Tutaj wskaźnikiem gęstości zaludnienia na Nizinie Gangesu (średnio 675 osób/km2). W tych najważniejszych pod względem demograficznym regionach koncentruje się zatem ponad 75% ludności Azji. Ważnym elementem tego układu pozostaje Azja Południowo-Wschodnia (515 min mieszkańców - 14,2% populacji Azji), z liczącą 212,9 min mieszkańców Indonezją na czele. Mając na uwadze prognozy demograficznego rozwoju państw azjatyckich, w tym - o największym poziomie zaludnienia, stwierdzić należy, że w perspektywie 2050, w związku z osłabieniem tempa wzrostu ludności Chin i Japonii, wzrośnie znaczenie w globalnych układach ludności Azji Południowej. Nie mniej znamienny będzie fakt demograficznej recesji w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej, która utrwali jej pozycję jednego z największych i najważniejszych składników światowej subekumeny.

Przeczytaj też:

Mapy Konturowe Azji

Mapy Konturowe Azji do pobrania

Gleby w Polsce

Lasy w Polsce

Klimat w Polsce

Wiatry w Polsce