Góry Ałtaj

Góry Ałtaj obejmują kilkanaście różnej długości i wysokości pasm górskich ciągnących się z północnego zachodu na południowy wschód, na długości około 2000 km. Najwyższym szczytem jest Biełucha (4506 m). Zachodnia część gór (Ałtaj Wysoki) powstała w orogenezie kaledońskiej; część wschodnia, oddzielona głębokimi rozłamami  powstała w orogenezie hercyńskiej, podczas gdy cały Ałtaj w orogenezie alpejskiej, w następstwie nacisku płyty indyjskiej na płytę eurazjatycką, uległ wydźwignięciu i rozbiciu na liczne zręby i zapadliska, co nadało górom charakter fałdowo-zrębowy.

Góry Ałtaj

Góry Ałtaj


Ałtaj zbudowany jest z silnie sfałdowanych i zmetamorfizowanych skał krystalicznych (gnejsy, granitognejsy, łupki krystaliczne) i osadowych (skały węglanowe) oraz skał magmowych (wulkanity-lawy, tufy, brekcje wulkaniczne), tworzących się od“ proterozoiku po karbon, poprzecinanych intruzjami skał krystalicznych. W śródgórskich zapadliskach występują górnopaleozoiczne i dolnomezozoiczne utwory węglonośne oraz trzeciorzędowe skały osadowe. W plejstocenie Ałtaj uległ silnemu zlodowaceniu. Podczas maksymalnego zasięgu (najstarsze zlodowacenie) lodowce zajmowały około 500 tys. km; młodsze miały cechy zlodowaceń wysokogórskich i znacznie mniejszy zasięg. Rzeźbę Ałtaju cechują ogromne kontrasty. Najwyższe grzbiety (Góry Katuńskie, Góry Czujskie), dochodzące do 3500-4500 wysokości, mają rzeźbę alpejską. Niższe grzbiety, w partiach szczytowych połogie i zaokrąglone, na wysokości 2200-2400 oraz około 3000 m zachowały fragmenty trzeciorzędowych powierzchni zrównania, lokalnie przykrytych osadami lodowcowymi.

Wyniosłym grzbietom o młodej rzeźbie glacjalnej, porozcinanym głębokimi dolinami przekształconymi przez lodowce, towarzyszą szerokie doliny płaskodenne w chłodnej, kontynentalnej odmianie klimatu umiarkowanego. Cechują go ogromne kontrasty termiczne (amplitudy temperatury sięgające 100°C) i opadowe (roczne sumy opadów od poniżej 100 mm w śródgórskich kotlinach do 1200 mm w partiach szczytowych gór). Granica wiecznego śniegu znajduje się na wysokości 2200-2300 m na zachodzie do 3000-3500 m na wschodzie. W górach występują

Najsilniej zlodowacone są Góry Katuńskie, Góry Północnoczujskie, Góry Południowoczujskie oraz Tabun-Bogdo. Najdłuższe lodowce Ałtaju (Lodowiec Potanina i Lodowiec Przewalskiego) występują w grzbiecie Tabun-Bogdo i mają po 12 km długości. W Ałtaju mają swój początek liczne rzeki.

Roślinność Ałtaju jest bardzo zróżnicowana. Dominują lasy. Na północy są to lasy brzozowe i z jodłą syberyjską i limbą w górnej części piętra leśnego, w środkowym Ałtaju lasy modrzwiowe z limbą, a na południu, powyżej stepów sięgających do 1500 m n.p.m. występują lasy brzozowe z jodłą i limbą. Powyżej granicy lasu (1900 m na północy, do 2200-2300 na południu) występują alpejskie murawy przechodzące wyżej w mszysto-porostową i kamienistą wysokogórską tundrę.