Roślinność w Azji

Azja obejmuje wszystkie strefy klimatyczne i roślinne. Roślinność jest przy tym dodatkowo zróżnicowana na różnorodne typy ze względu na urozmaiconą rzeźbę i kontrastowo zmienne warunki klimatyczne. Większa część Azji należy do państwa roślinnego holarktycznego, do którego należy też większość Europy i przeważająca część Ameryki Północnej. Azja Mniejsza, śródziemnomorskie wybrzeża Azji Południowo-Zachodniej, północna część Półwyspu Arabskiego, Wyżyna Irańska oraz Nizina Indusu należą do państwa roślinnego śródziemnomorskiego. Pozostała część Azji Południowej i Południowo-Wschodniej, a więc Półwysep Indyjski wraz z Niziną Gangesu, Półwysep Indochiński aż po Góry Si- no-Tybetańskie i Góry Południowochińskie, a także archipelagi Riukiu, Malajski i Filipiński należą do państwa roślinnego paleotropikalnego. Roślinność północnej, holarktycznej części kontynentu tworzy strefy roślinne, nawiązujące do stref klimatycznych. Na pozostałym obszarze strefowy układ roślinności jest mniej wyraźny bądź w ogóle nie występuje.

Tundra

Tundra

Wzdłuż wybrzeży Morza Arktycznego od Uralu po Cieśninę Beringa występuje tundra arktyczna. bezdrzewna, uboga w gatunki roślin. Miejscami przechodzi ona w pustynie arktyczne, prawie bez roślinności. Tundra arktyczna w Górach Wierchojańskich i Czerskiego (tundra górska) sięga dalej na południe niż na nizinach. Spotyka się tam niewiele - do 100 gatunków roślin naczyniowych, m.in. skalnice, maki polarne (Papaverpolare), trawy, turzyce, mchy i porosty oraz karłowate wierzby. Ku południowi tundra arktyczna (także tundra górska) przechodzi w tundrę porostowo-mszystą, tundrę krzewinkową, z różnymi gatunkami borówek, bażyny, bagna oraz rosnącym udziałem drzew, głównie karłowatej brzozy, wreszcie tundrę lesistą, nazywaną także lasotundrą, z rzadkimi brzozowymi zagajnikami. Południowa granica tundry to zarazem polarna granica lasu.

Na południe od strefy tundry rozciąga się tajga, czyli strefa lasów iglastych. Ciągnie się pasem szerokości 1000-2500 km, od Uralu po wybrzeże Oceanu Spokojnego, z obrzeżami Kamczatki włącznie. Górska odmiana tajgi porasta stoki: Ałtaju, Sajanów, Gór Jabłonowych, Stanowych aż po Dżugdżur i Sichote Aliń. To największy obszar leśny na Ziemi. Tajgę tworzy niewiele gatunków drzew iglastych: sosny, świerki, modrzewie i jodły. Na zachodzie, w warunkach mniejszego kontynentalizmu klimatu, mniej więcej po Jenisej i Bajkał na wschodzie, przeważają bory świerkowe (ze świerkiem syberyjskim - Picea obovata), jodłowe (z jodłą syberyjską -Abies sibirica) i sosnowe (z sosną syberyjską, czyli limbą - Pinus sibirica). Tworzą one tzw. tajgę ciemną, z rozległymi bagnami i torfowiskami. Na wschód od Jeniseju, w warunkach większego kontynentalizmu klimatu, dominują luźne bory modrzewiowe, nazywane tajgą jasną, świetlistą. Spośród drzew liściastych, stanowiących domieszkę w drzewostanach iglastych, występują w tajdze tylko niektóre gatunki, np. olchy, brzozy, topole, wierzby i jarzębiny.

Na południu tajga sąsiaduje z nieciągłą strefą lasów liściastych i mieszanych. Zachodnia jej część obejmuje lasy drobnolistne, ciągnące się wąskim pasem przez południową część Niziny Zachodniosyberyjskiej od Uralu po Jenisej, w przybliżeniu wzdłuż 55°N. Występuje tam głównie brzoza brodawkowata (Betula pendula) i osika (Populus tremula), a także olchy, wierzby i topole, poprzedzielane płatami roślinności stepowej, coraz to większymi ku południowi. Część wschodnia obejmuje obszar leżący między Wielkim Chinganem a wybrzeżem Oceanu Spokojnego, z północną częścią Wysp Japońskich Półwyspem Koreańskim i Niziną Chińską aż po dolinę Jangcy, ale bez Sachalinu i gór Sichote Aliń. Są to lasy wiclkolistne.

Również strefa stepów dzieli się na dwie części rozdzielone przez Sajany i Ałtaj. Zachodnia obejmuje stepy zachodniosyberyjskie i kazaskic, łączące się na południe od Uralu ze stepami Europy. Część wschodnia obejmuje przede wszystkim stepy Wyżyny Mongolskiej, które poprzez różne formacje przejściowe graniczą na północy z tajgą, a na wschodzie z lasami liściastymi zrzucającymi liście na zimę. W południowej części Niziny Zachodniosyberyjskiej dominują stepy łąkowe (kw-ietne), przechodzące ku południowi (Pogórze Kazaskie) w stepy właściwe, z dominującym rodzajem Stipa i innymi trawami oraz rozmaitymi geofitami (tulipany, czosnki). Na pograniczu pustyń występują stepy bylicowe z różnymi bylinami, np. piołunem, estragonem, szałwią, tymiankiem. rumiankiem. Na wschodzie są to głównie stepy ostnicowe, z krzewami karagany (Caragana) na glebach kamienistych. W miarę osuszania się klimatu przechodzą one w suche stepy (stepy pustynne), z roślinami halofilnymi w sąsiedztwie licznych solnisk. Większość stepów, ze względu na żyzne gleby, zamieniona została na pola uprawne.

Przeczytaj też:

Mapy Konturowe Azji

Mapy Konturowe Azji do pobrania

Gleby w Polsce

Lasy w Polsce

Klimat w Polsce

Wiatry w Polsce