Gleby w Ameryce Południowej

Na rozległych obszarach międzyzwrotnikowych Ameryki Południowej, zwłaszcza w klimacie wilgotnym, rozwinęły się grube, piaszczysto-gliniaste pokrywy zwietrzelinowe. Są one, obok młodych aluwiów, skałą macierzystą gleb obszarów leżących po obu stronach równika: na Nizinie Amazonki, Nizinie Orinoko i Nizinie Gujańskiej oraz na Wyżynie Gujańskiej i Wyżynie Brazylijskiej. Na Nizinie Amazonki i sąsiadujących z nią obszarach porośniętych przez wilgotne lasy równikowe, w warunkach wilgotnego klimatu równikowego, ze starszych zwietrzelin gliniastych rozwinęły się czerwonożółte gleby, a z utworów bardziej piaszczystych wytworzyły się zbielicowane żółtoziemy. Gleby te z reguły są bardzo silnie kwaśnie i ubogie w próchnicę. W szerokiej dolinie Amazonki i dolinach jej dopływów rozwinęły się gleby aluwialne.

Gleby w Ameryce Południowej

gleby w Ameryce Południowej

 

Na obszarze Wyżyny Brazylijskiej, Wyżyny Gujańskiej i Niziny Orinoko, w strefie klimatów podrównikowych, ciepłych, lecz zmiennie uwilgotnionych, pokrywa glebowa jest nieco bardziej zróżnicowana. Duże powierzchnie zajmują tam czerwonożółte gleby ferralitowe, płytsze niż amazońskie, z konkrecjami żelazistymi. Pod widnymi lasami oraz pod sawannami powstały czerwone gleby ferralitowe, nazywane w starszych klasyfikacjach czerwonymi glebami laterytowymi. Zawierają one znaczne ilości tlenków żelaza. Przy zmiennym uwilgotnieniu związki te koncentrują się w glebie na pewnej głębokości i tworzą konkrecje żelaziste, a z czasem zbite poziomy laterytowe. Niekiedy w wyniku erozji odsłaniają się one na powierzchni w postaci laterytowych pancerzy (skorup laterytowych.

Między Andami a wybrzeżem Oceanu Atlantyckiego, w warunkach klimatu zwrotnikowego. pod widnymi lasami i pod sawannami z dużym udziałem drzew, również wytworzyły się gleby wzbogacone w związki żelaza. Ze zwietrzelin bazaltów i diabazów w południowej części Wyżyny Brazylijskiej rozwinęły się bogate w próchnicę ciemnoczerwone gleby ferralitowe, lokalnie nazywane tetra rosa legitima, tetra rosa oraz gleby brunatnoziemne. W obszarach otrzymujących niższe opady (Gran Chaco) dominują czerwonobrązowe gleby suchych sawann, kasztanoziemy, gleby szarobrązowe i czerwonawe buroziemy.

Ku południowi - w południowej części Gran Chaco i Międzyrzecza oraz na obszarze Pampy (w klimacie podzwrotnikowym i ciepłym umiarkowanym) występują oglejone gleby łąkowe, próchniczne gleby łąkowe, gliniaste gleby ciemnopróchniczne oraz czarnoziemy. W zachodniej, suchej części Pampy występują buroziemy i szaroziemy. Podobne gleby rozwijają się na Wyżynie Patagońskiej w chłodnym klimacie umiarkowanym.

W Andach dominują andosole wytworzone ze skał wulkanicznych oraz gleby brunatne. Jedynie na obszarze Altiplano, obok dominujących obszarów z pokrywą glebową w stadium inicjalnym, występują płaty buroziemów oraz sołonczaków.

Przeczytaj też:

Mapy Konturowe Ameryki Południowej

Mapy Konturowe Ameryki Południowej do po

Gleby w Polsce

Lasy w Polsce

Klimat w Polsce

Wiatry w Polsce