Granice Polski

Granica państwa jest to płaszczyzna prostopadła do powierzchni ziemi, która oddziela terytorium danego państwa od innych państw, bądź od morza. Do terytorium krajów nadmorskich dolicza się ponadto 12- milowy pas wód terytorialnych. Strefa nadgraniczna, czyli obszar, gdzie obowiązują specjalne przepisy administracyjne ma w Polsce od 2 do 6 kilometrów. Pas graniczny jest to obszar przyległy do granicy ma około 30 kilometrów szerokości.

Po wybuchu drugiej wojny światowej terytorium Polski zostało podzielone pomiędzy III Rzeszę Niemiecką i ZSRR. Długość granic naszego kraju zmniejszyła się wtedy o przeszło 2000 km w stosunku do długości sprzed II wojny światowej.  Granice Polski zostały ustalone w roku 1945 na konferencjach w Jałcie i Poczdamie. Na konferencji jałtańskiej przyznano Polsce obecne ziemie zachodnie, natomiast w Poczdamie ustalono, iż zachodnia granica Polski będzie przebiegać wzdłuż Nysy Łużyckiej, Odry, oraz linią od Szczecina do Świnoujścia.

Zachodnia granica
została ostatecznie wytyczona i zatwierdzona na mocy porozumienia pomiędzy Polską a ówczesną Niemiecką Republiką Demokratyczną. Granica ta biegnie od wyspy Uznam około 5 km od ujścia rzeki Świny, skąd przebiega na zachód od Świnoujścia, przecina Zalew Szczeciński i na północ od Gryfina osiąga zachodnie ramię Odry. Następnie biegnie w górę rzeki do ujścia Nysy Łużyckiej i jej korytem dociera do miasta Żytawa położonego u zbiegu granic Polski Czech i Niemiec.

Granica południowa
odpowiada linii sprzed 1938 roku. Granica z Czechami biegnie od miasta Żytawa  w kierunku wschodnim, a następnie północnym, pozostawiając na obszarze Polski miejscowości Bogatynia i Turoszów, znajdujące się w tzw. „worku żytawskim”. Po przecięciu Gór Izerskich przebiega ona wzdłuż pasma Karkonoszy, przecina Góry Stołowe, następnie na południe od Kudowy Zdroju biegnie doliną Orlicy. Granica ta przecina Masyw Śnieżnika następnie nieopodal Głuchołaz, na zachód od Głubczyc i Raciborza dociera do miasta granicznego- Cieszyna i do granicy ze Słowacją, która rozpoczyna się na wschód od miejscowości Zwardoń i biegnie grzbietami Beskidu Zachodniego. Granica ta biegnie masywem Babiej Góry i następnie kieruje się ku Tatrom. Po opuszczeniu północnej części Tatr przekracza ona Pieniny, aby przełęczami Tylicką, Dukielską, oraz Łupkowską dotrzeć do Bieszczad i granicy z Ukrainą.

Na konferencji teherańskiej w listopadzie 1943 ustalono, iż wschodnia granica Polski będzie przebiegała wzdłuż tzw. linii Curzona. Była to linia wyznaczona przez brytyjskiego ministra spraw zagranicznych. Jej wytyczenie opierało się o panujące stosunki narodowościowe. Ostateczny kształt wschodniej granicy ustalono na mocy porozumienia z dnia 16.08. 1945 roku pomiędzy Polską a Związkiem Radzieckim. Umowa z dnia 15.02.1951 zmodyfikowała przebieg tej granicy w wyniku wymiany terenów przygranicznych o powierzchni 480 km2.

Polska otrzymała wtedy obszary w rejonie Ustrzyk w zamian za oddanie terenów położonych w dolinie Bugu w okolicach Sokala. Polska po stronie wschodniej graniczy obecnie z czterema państwami: Ukrainą, Białorusią, Litwą, oraz Rosją. Granica z Ukrainą biegnie od góry Kamieniec w kierunku Przełęczy Użockiej. Dalej przekracza ona Bramę Przemyską, Roztocze i dociera do koryta Bugu na południowy wschód od Hrubieszowa, wzdłuż którego ciągnie się do okolic Włodawy. Granica z Białorusią biegnie korytem Bugu w kierunku Janowa Podlaskiego.

Grancie Polski po II wojnie światowej

granice Polski

Linia oddzielająca Polskę i Litwę rozpoczyna się po przekroczeniu rzeki Czarna Hańcza. Następnie na północ od jeziora Czarna Hańcza łączy się z granicą rosyjską. Znaczenie wschodniej granicy Polski wzrosło po przystąpieniu naszego kraju do Unii Europejskiej, gdyż granica ta stała się zarazem wschodnią granicą europejskiej wspólnoty. Granicę północną stanowi granica lądowa z Rosją, oraz naturalna granica morska. Na zachód od Zalewu Wiślanego została ona wytyczona w 1958 roku w wyniku porozumienia pomiędzy Polską a byłym ZSRR.

Łączna długość granic Polski wynosi 3582 km, lądowych 3054 (85,3 % długości granic), a morskich 528 km (14,7 % długości granic). Długość linii brzegowej Polski wynosi 788 km. Do określenia kształtu granic służy tzw. współczynnik rozwinięcia granic. Jest to stosunek długości granic do obwodu koła o powierzchni odpowiadającej obszarowi danego kraju. Dla polski wynosi on 1,8. W granicach sprzed II wojny światowej wynosił on 2,5.

 Długość granic Polski

granica

długość (w km)

udział (w %)

Z Niemcami

467

13

Z Czechami

790

22

Ze Słowacją

541

15

Z Ukrainą

529

14

Z Białorusią

416

11

Z Litwą

102

3

Z Rosją

210

6

 Polska znajduje się w obszarze przenikania różnorodnych kultur i wpływów politycznych, pochodzących z różnych części Europy. Wynika to z jej położenia. Przez nasz kraj przebiega także najkrótsza linia łącząca Morze Bałtyckie z Morzem Czarnym. To największe zwężenie Europy w głównej osi kontynentu, którego dużą część zajmuje Polska, sprawia, że czasem lokalizację Polski w Europie nazywa się pomostowym położeniem. Mimo że przynależność Polan do plemion słowiańskich łączyła Polskę z Europą Wschodnią, to przyjęcie chrztu w 966 r. spowodowało ścisłe powiązanie z kręgiem kultury zachodniej. Wyrazem przynależności Polski do zachodniego kręgu kulturowego jest m.in. przyjęcie alfabetu łacińskiego. Położenie naszego kraju w środkowej części Europy może mieć wiele zalet, jednakże taka lokalizacja stanowi także źródło potencjalnych zagrożeń Obecna stabilizacja polityczna w Europie środkowej jest korzystna dla Polski. Nasz kraj może odgrywać rolę pośrednika we współpracy państw Europy Zachodniej i Wschodniej.