Wody podziemne w Polsce

Wody podziemne stanowią istotną część sieci hydrograficznej naszego kraju. Są one źródłem zaopatrzenia w wodę pitną, gospodarczą i przemysłową. Wody podziemne mogą wypełniać  przestrzenie w skałach luźnych, porowatych, lub spękania w skałach litych. Innym rodzajem wód szczelinowych są wody krasowe, które występują w skałach węglanowych (wapieniach, dolomitach), oraz gipsach, lub anhydrytach. Działalność wód krasowych widoczna jest w postaci źródeł, zapadlisk, polji, ostańców, czy innych form terenu.

Do obszarów występowania wód krasowych można zaliczyć Tatry Zachodnie, Wyżynę Śląską, Wyżynę Krakowsko- Częstochowską, Nieckę Nidziańską, Wyżynę Lubelską, Roztocze, oraz Polesie. Istotne znaczenie mają także źródła mineralne i cieplice, które wykorzystywane są do celów leczniczych. Są one eksploatowane w Polsce w czterech regionach:

  • sudeckim w Kotlinie Jeleniogórskiej (Cieplice Śląskie), oraz w Kotlinie Kłodzkiej (Duszniki Zdrój, Kudowa Zdrój, Polanica Zdrój, Lądek Zdrój), w Górach Izerskich (Świeradów), oraz w okolicach Wałbrzycha (Szczawno)

  • karpackim (Krynica Zdrój, Żegiestów, Szczawnica, Krościenko, Rymanów

  • kujawsko- pomorskim ( Ciechocinek, Kołobrzeg, Połczyn)

  • nidziańskim (Busko Zdrój)

Pod względem zasobów wodnych Polska jest zaliczana do najuboższych krajów Europy. Deficyt wody w naszym kraju ciągle wzrasta. Do takiego stanu rzeczy przyczynia się kilak czynników: suche lata, zanieczyszczenie rzek i jezior, nieracjonalne gospodarowanie wodą, brak retencji itp. Wodę wykorzystuje się głównie na potrzeby przemysłu, rolnictwa, oraz do celów komunalnych.

Największym zapotrzebowaniem na wodę odznacza się przemysł, który wykorzystuje ją do głównie celów produkcyjnych, transportowych, oraz chłodniczych.  Rozwój rolnictwa wymaga uregulowania stosunków wodnych. Postępujące procesy urbanizacyjne w naszym kraju powodują także wzrost zapotrzebowania na wodę dla celów komunalnych. Pobrana na potrzeby gospodarcze woda w 90 % oddawana jest do naturalnych zbiorników wodnych.

Bardzo istotnym problemem jest, więc jej oczyszczenie. Do wód powierzchniowych jest w Polsce jest odprowadzane 3,2 km3 ścieków przemysłowych i komunalnych. Do rzek dostają się także szkodliwe substancje biogenne wypłukiwane z nawożonych pól uprawnych podczas deszczu. Jedynie 1,8 % wód rzecznych odznacza się I, najwyższą klasą czystości. Najwięcej jest wód III klasy (42,4 %). Z usług oczyszczalni ścieków w krajach Europy Zachodniej korzysta średnio 90 % mieszkańców, w Polsce około 45 %. 

 Wody mineralne w Polsce

Karpaty

 

szczawy

  • okolice Krynicy i Żegiestowa, Krościenka i Szczawnicy oraz Rymanowa

solanki

  • Wysowa
  • Beskid Śląski
  • Wieliczka

wody siarczkowe

  • Kraków - Swoszowice (w zapadlisku przedkarpackim)
  • Pieniński Pas Skałkowy

cieplice

Zakopane

Sudety

głównie szczawy

  • Góry Izerskie (Świeradów - Zdrój)
  • na zachód od Gór Sowich (Jedlina - Zdrój)
  • Kotlina Kłodzka (Polanica-Zdrój, Duszniki-Zdrój, Długopole-Zdrój)

Sudety

wody radoczynne

  • Długopole-Zdrój, Lądek-Zdrój

 

cieplice

  • Kotlina Jeleniogórska i Góry Izerskie (Cieplice-Zdrój 44°C, Lądek-Zdrój 29°C, Duszniki-Zdrój 19°C)

Niecka Nidzianska

solanki, wody jodkowo-bromkowe, siarczkowe i siarczanowe

  • Busko-Zdrój, Solec-Zdrój

Wał Kujawsko-Pomorski

solanki

  • Kołobrzeg, Świnoujście, Ustka, Połczyn-Zdrój, Konstancin Ciechocinek, Inowrocław

 Niskie sumy opadów rocznych stawiają Polskę wśród krajów mało zasobnych w wodę. Z uwagi na niewielką ilość zbiorników wodnych, mogących retencjonować wodę nie ma odpowiednich warunków do magazynowania wód wezbraniowych. Deficytem wody odznaczają się głównie obszary dużej koncentracji przemysłu, oraz największe miasta. Obszarami niedoboru wody w Polsce są: Pojezierze Poznańsko- Kujawskie, Wyżyna Śląska, Roztocze, część Niziny Mazowieckiej. Nadwyżki wody występują natomiast w obszarach o intensywnych opadach atmosferycznych, czyli w Karpatach, Sudetach, oraz w północnych regionach Pojezierza Pomorskiego i Mazurskiego.

 

Obszary w Polsce o nadmiarze wód to:

  • Karpaty,
  •  Sudety,
  • Żuławy,
  • Pojezierze Mazurskie

Obszary zagrożone deficytem wody dla przemysłu to:

  • Górny Śląsk
  • Kraków i okolice
  • obszar między Kielcami a Radomiem
  • aglomeracja łódzka
  • Lublin i okolice
  • obszar między Wrocławiem a Wałbrzychem
  • Legnicko-Głogowskie Zagłębie Miedziowe
  • Trójmiasto
  • okolice Zielonej Góry

Obszary zagrożone deficytem wody dla rolnictwa to:

  • wschodnia Wielkopolska i Kujawy
  • południowa część Niziny Mazowieckiej
  • Wyżyna i Polesie Lubelskie
  • pradolina Narwi i Biebrzy oraz obszary przylegle

Przeczytaj też:

Gleby w Polsce

Lasy w Polsce

Klimat w Polsce

Wiatry w Polsce

Temperatura powietrza w Polsce

Opady w Polsce

Komentarze