Temperatura powietrza w Polsce

 Wartości temperatury powietrza zależą głównie od nasłonecznienia, właściwości napływających mas powietrza, odległości od morza, wysokości nad poziomem morza, oraz od rzeźby terenu. Istnieje związek pomiędzy poziomem nasłonecznienia a temperaturą powietrza. Najwyższą temperaturę notuje się w miesiącach letnich, najniższą zaś w zimowych. W naszym kraju występują wyższe temperatury, niż na obszarach położonych na podobnych szerokościach geograficznych.

Dzieje się to za sprawą oddziaływania Oceanu Atlantyckiego i Prądu Zatokowego. Cieplejsze powietrze jest przenoszone na skutek cyrkulacji zachodniej. Do charakterystycznych cech układu termicznego Polski należy zmiana przebiegu izoterm w zależności od pory roku z równoleżnikowego na południkowy. Letni spadek temperatury z południa na północ związany jest z szerokością geograficzną, a więc także z różnicą w kącie padania promieni słonecznych. Zimowy spadek temperatury z zachodu na wschód jest uwarunkowany cyrkulacją atmosferyczną.

Na wschodzie kraju ujawniają się zimą cechy kontynentalizmu klimatu. Z tego powodu do obszarów najchłodniejszych na Niżu Polskim należy północno- wschodnia część kraju. Średnia roczna amplituda temperatury (różnica pomiędzy najcieplejszym, a najchłodniejszym miesiącem w  roku) będąca wskaźnikiem kontynentalizmu klimatu, wzrasta od 19° na zachodzie do ponad 23° na wschodzie. Najmniejsza amplituda temperatury powietrza występuje w górach, jako konsekwencja chłodnego lata, oraz na wybrzeżu Bałtyku, gdzie występuje łagodniejsza zima.

Najniższa roczna średnia temperatura powietrza występuje na Pojezierzu Suwalskim (ok. 6°C), najwyższe wartości osiąga ona na Nizinie Śląskiej (w związku z występującymi tam wiatrami fenowymi). Najwyższą temperaturę powietrza zanotowano 29 lipca 1921 roku w Prószkowie koło Opola (40,2°C), natomiast najniższą w Żywcu 10 lutego 1929 roku (-40,6°C). 

Temperatura powietrza w Polsce

Temperatura powietrza w Polsce

 

Termiczne pory roku w Polsce

 W środkowej części Europy wyróżnia się 6 pór roku, a więc oprócz zimy, wiosny, lata i jesieni dodatkowo przedwiośnie i przedzimie. Jest to cecha charakterystyczna klimatu przejściowego. W cieplejszym klimacie morskim na zachodzie Europy te dwie dodatkowe pory roku tworzą okres tamtejszej zimy. W klimacie kontynentalnym na wschodzie Europy pory te ulegają stopniowemu skróceniu w wyniku szybkich zmian temperatury w okresach przejściowych.


Termiczne pory roku, oraz okres wegetacyjny wyznacza się na podstawie przejścia średniej dobowej temperatury powietrza przez odpowiednie wartości termiczne zwane progami termicznymi. Są to wartości: 0°C, 5°C, oraz 15°C. Zima obejmuje okres z temperaturą poniżej 0°C, przedwiośnie 0-5°C, wiosna 5-15°C, lato równą, bądź powyżej 15°C, jesień 5 do 15°C, przedzimie 5-0°C. Najdłuższą porą roku występującą w Polsce jest lato. Najdłużej trwa ono na Nizinie Śląskiej i w zachodniej części Kotliny Sandomierskiej. Czas trwania zimy wydłuża się od  ok. 60 dni na zachodzie kraju do ok. 110 dni w północno- wschodnich krańcach Polski.

Dla rolnictwa, sadownictwa i warzywnictwa bardzo istotne znaczenie ma długość okresu wegetacyjnego, czyli okresu ze średnią dobową temperaturą wyższą, bądź równą 5°C, a więc obejmującą wiosnę lato i jesień. Najwcześniej okres ten rozpoczyna się na Nizinie  Śląskiej i w Kotlinie Sandomierskiej. Tam też trwa on najdłużej osiągając 225 dni. Najkrócej okres ten trwa na wschodzi (ok. 190 dni), oraz w górach (ok. 100-150 dni).

 

Przeczytaj też:

Gleby w Polsce

Lasy w Polsce

Klimat w Polsce

Wiatry w Polsce

Opady w Polsce

Rzeki w Polsce

Komentarze