Wiatry w Polsce

Pozioma różnica ciśnienia wywołuje poziomy ruch powietrza czyli wiatr. Kierunki wiatru w Polsce związane są  z ogólną cyrkulacją atmosferyczną średnich szerokościach geograficznych. Podobnie jak to ma miejsce w zachodniej i północnej Europie, w Polsce dominują wiatry o kierunkach południowo- zachodnich, zachodnich i północno- zachodnich (wiatr zachodni to taki, który wieje z zachodu, nie zaś na zachód).

Udział poszczególnych kierunków wiatru nie jest jednakowy w ciągu roku. W lecie przeważają wiatry o kierunku zachodnim i północno- zachodnim. Jesienią rośnie udział wiatrów przybierających kierunek wschodni i południowo- wschodni. Zimą przeważają w wiatry wiejące z południowego- zachodu. Wiosna cechuje się względnie równomiernym rozkładem kierunków wiatru. Dominującym kierunkiem jest jednak zawsze kierunek zachodni.

Średnia roczna prędkość wiatru wynosi  przeważnie ok. 4 m/s. Największe prędkości występują późną jesienią zimą i wczesną wiosną, najmniejsze natomiast latem i wczesną jesienią. Najwyższe prędkości wiatru odnotowuje się na Śnieżce w Karkonoszach (12,5 m/s), na Kasprowym Wierchu (6,5 m/s). Duże prędkości wiatru występują także na wybrzeżu, oraz na obszarach nizinnych w środkowej Polsce. Najmniejszą prędkością wiatru cechują się kotliny położone pomiędzy pasmami górskimi. Wiatry stałe w Polsce są zaburzone przez Morze Bałtyckie, jeziora, oraz rzeźbę terenu.


Typowym wiatrem lokalnym dla wybrzeża Bałtyku jest bryza morska. Podczas dnia wieje ona od morza w stronę lądu (bryza morska), natomiast w nocy od lądu do morza (bryza lądowa). Wiatr ten powstaje w wyniku różnic temperatury lądu i morza. Dobowe zmiany kierunku bryzy można zaobserwować podczas cisz i niewielkich prędkościach wiatru. Zasięg bryzy morskiej wynosi kilkanaście kilometrów. Ten typ wiatru występuje także w okolicach jezior (bryza jeziorna).


Jej zasięg jest jednak o wiele mniejszy. Bryza występująca w otoczeniu jeziora Śniardwy jest odczuwalna w odległości kilkuset metrów od brzegów jeziora. Zjawisko podobne do bryzy można zaobserwować także w dużych miastach. Jest ono spowodowane różnicami temperatury pomiędzy miastem, a jego otoczeniem. W dzień miasto ogrzewa się wolniej, niż otoczenie, natomiast w nocy wolniej się ochładza. W godzinach wieczornych i nocnych następuje napływ do miasta chłodnego powietrza z terenów otaczających.


Lokalną cyrkulację powietrza obserwujemy także w górach. Jej przejawem mogą być wiatry górskie i wiatry dolinne. Powstają one na skutek różnic w nagrzaniu się dolin i stoków górskich. Mają one także przebieg dobowy. W górach występują także wiatry fenowe, które zwane są w Tatrach halnymi. Wiatry te powstają wskutek napływu powietrza po stronie południowej Tatr, lub Sudetów. Napływające z południa powietrze napotyka przeszkodę w postaci gór. Jest ono, więc zmuszone do wznoszenia się po stronie południowej.

Wilgotne powietrze unosząc się jest ochładzane o ok. 0,6° na każde 100 metrów. Po przekroczeniu szczytów górskich powietrze szybko opada i ogrzewa się o 1° na 100 metrów. Z tego powodu po stronie północnej Karpat wiatry halne są ciepłe i suche. Na obszarze naszego kraju sporadycznie występują tzw. trąby powietrzne. Charakteryzują się one ruchem obrotowym powietrza o prędkościach 50- 100 m/s, oraz ruchem o prędkości 30- 40 km/h.

Przeczytaj też:

Gleby w Polsce

Lasy w Polsce

Klimat w Polsce

Temperatura powietrza w Polsce

Opady w Polsce

Rzeki w Polsce

Komentarze