Parki narodowe w Polsce

Statusem parków narodowych, tworzonych w drodze rozporządzeń Rady Ministrów, objęto obszary (o powierzchni powyżej 1000 ha) najcenniejsze pod względem przyrodniczym, estetyczno-krajobrazowym, dydaktycznym i naukowym. Z tego powodu są one jednocześnie celem zainteresowania turystów. Względy ochronne nie pozwalają lokalizować na terenie parków narodowych urządzeń bazy turystycznej służących turystyce stacjonarnej, wypoczynkowej. Parki narodowe są natomiast otwarte dla wszystkich form ruchu krajoznaw­czego, nie powodujących zakłóceń w środowisku przyrodniczym. Nie dopusz­cza się do penetracji obszaru parków samochodami z uwagi na szkodliwość spalin i hałasu.


W parkach narodowych występują z zasady dwa stopnie ochrony - ochrona całkowita (ścisła) lub częściowa. Na terenie rezerwatów ścisłych obowiązują specjalne ograniczenia ruchu turystycznego i zasada nieingerowania człowieka w naturalny rozwój przyrody. Dotychczas utworzono 22 parki narodowe o łącznej powierzchni 2915 km2, obejmującej 0,93% obszaru Polski. Są one rozmieszczone na terenie całego kraju, w różnych jednostkach geobotanicznych i wykazują zróżnicowa­ne cechy środowiska przyrodniczego. Pod względem dominującego typu krajobrazu przyrodniczego można wyróżnić kilka grup parków, odpowiednio do ich usytuowania w strefach krajobrazowych:

  1. nadmorskie: Woliński, Słowiński,
  2. pojezierne: Wigierski, Wielkopolski, Borów Tucholskich, Drawień­ski, Poleski,
  3. niżowe: Biebrzański, Narwiański, Białowieski, Kampinoski,
  4. wyżynne: Ojcowski, Świętokrzyski, Roztoczański,
  5. górskie: Karkonoski, Gór Stołowych, Babiogórski, Gorczański, Tatrzański, Pieniński, Magurski, Bieszczadzki.


Problem waloryzacji turystycznej parków narodowych musi być rozpat­rywany w aspekcie ochrony środowiska, gdyż podstawowym celem tworzenia parków narodowych jest ochrona przyrody. Z drugiej strony wartości dydak­tyczne i atrakcyjność form krajobrazowych uzasadniają turystyczne zaintere­sowanie parkami. Na atrakcyjność turystyczną parków narodowych nie ma wpływu ich wielkość. Decydujący jest element wartości krajobrazowych oraz położenia geograficznego.

Parki narodowe w Polsce
parki narodowe w Polsce

I tak największym zainteresowaniem turystów cieszą się parki: Tatrzański, Pieniński, Ojcowski, Karkonoski i Gór Stołowych. Położenie w bezpośrednim zasięgu dużych aglomeracji miejskich decyduje o wysokim stopniu wykorzystania turystycznego parków Kampinoskiego i Wielkopol­skiego. W pełni letniego sezonu wypoczynkowego na wybrzeżu intensywny ruch krajoznawczy występuje w parkach Wolińskim i Słowińskim, a na pojezierzu — w Wigierskim. Wyjątkowe wartości przyrodnicze ma Białowieski Park Narodowy wpisany na listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Naturalnego UNESCO w 1979 r. Interesy turystyki na terenach parków narodowych można pogodzić z celami ochrony przyrody.

Parki narodowe w Polsce

Obiekt

Rok
utworzenia

Powierzchnia (w km2)

Babiogórski

1954

17,3

Białowieski

1947

53,5

Biebrzański

1993

592,2

Bieszczadzki

1973

270,6

Borów Tucholskich

1996

47,9

Drawieński

1990

110,2

Gorczański

1980

67,6

Gór Stołowych

1993

62,8

Kampinoski

1959

356,6

Karkonoski

1959

55,6

Magurski

1994

199,6

Narwiański

1996

73,5

Ojcowski

1956

15,9

Pieniński

1954

22,3

Poleski

1990

96,5

Roztoczański

1974

84,8

Słowiński

1966

186,2

Świętokrzyski

1950

76,3

Tatrzański

1954

211,6

Ujścia Warty

2001

80,7

Wielkopolski

1957

53,4

Wigierski

1989

151,1

Woliński

1960

109,4

 

Przeczytaj też:

Gleby w Polsce

Lasy w Polsce

Klimat w Polsce

Wiatry w Polsce

Temperatura powietrza w Polsce

Opady w Polsce

Komentarze