Głazy narzutowe w Polsce

Głazy narzutowe, zwane inaczej eratykami, są fragmentami skał przeniesio­nymi i pozostawionymi przez lodowce. Wielkość otoczonych i wygładzonych w procesie transportu skał jest rozmaita — od bardzo małych kamieni do obiektów o obwodzie kilkudziesięciu metrów. Większe bloki świadczące o ogromnej dynamice lądolodów skandynawskich są objęte ochroną prawną. Wśród pomników przyrody mamy 1109 głazów narzutowych (stan z końca 1996 r.).

Kryteria obejmowania głazów ochroną, a także kryteria oceny tury­stycznej, są ostrzejsze na terenach północnej Polski, gdyż głazy występują tam Niemal każdy z tych obiektów ma inne cechy morfogenetyczne, jednak wśród niektórych można się doszukać wspólnych właściwości. 1 tak np. w przypadku jezior oraz kotłów tatrzańskich i karkonoskich wspólne jest pochodzenie polodowcowe w podobnym typie krajobrazu.

Wyjątkowo atrak­cyjny krajobraz, podziwiany od narodzin turystyki górskiej, tworzą Morskie Oko i położony nad nim Czarny Staw, otoczone stromymi skalistymi ścianami wysokich Tatr. Inny charakter mają utwory piaszczyste Wydm Łebskich i Pustyni Błędowskiej. Wydmy ruchome koło Łeby w Słowińskim Parku Narodowym są znakomitą ilustracją jednego ze zjawisk przyrody nieożywionej, a jednocześnie obszarem atrakcyjnym widokowo.
Dawne procesy wulkaniczne obserwować można na przykładzie Góry Sw. Anny. Wśród osobliwości geologicznych, występujących pojedynczo jako zupełnie unikatowe, wyróżnić trzeba odsłonięcie naturalnych, wyjątkowej wielkości kryształów gipsu w Chotlu Czerwonym oraz zachowane do tej pory kratery po upadku wielkiego meteorytu w lesie koło miejscowości Morasko w obrębie Poznania.

Przeczytaj też:

Gleby w Polsce

Lasy w Polsce

Klimat w Polsce

Wiatry w Polsce

Temperatura powietrza w Polsce

Opady w Polsce

Komentarze